Er búin að vera horfa á söfnun UNICEF í sjónvarpinu og gerðist í kjölfarið heimsforeldri. Löngu kominn tími til. Þar sem ég er enn á fullu í prófum ætla ég ekki að skrifa mikið en setja heldur inn færslu í staðinn síðan í maí 2005, færslu sem birtist að hluta til sem grein í blaði SOS samtakanna. Hún er frekar löng, en góður boðskapur..
—–
Ég ætla að setja fram kenningu byggða á eigin reynslu.
Maður veit og skilur ekki neitt fyrr en maður hefur gert það sjálfur.
Kannski voðalega einfalt og það get eflaust allir sagt sér þetta sjálfir svosem. En samt ekki..
Ég hef alltaf síðan ég man eftir mér verið ótrúlega þrjósk og tek oft ekki mark á því sem fólk segir mér, eins heimskulegt og það hjómar. Ég verð alltaf að prufa allt sjálf og sjá hvað gerist, þó það endi nú oft ekki vel.
T.d. þegar ég var lítil tók ég eitt sinn kjöthnífinn sem var á matarborðinu og skar mig í puttann, bara til að athuga hvort hnífurinn biti líka á fólk og hvað þyrfti mikið til að það myndi blæða. Auðvitað hafði mér verið sagt að það er hættulegt að leika sér með hnífa, en ég varð að prófa.
Einnig þegar ég festi rassinn í soginu á heita pottinum heima, þrátt fyrir að mér hafi verið sagt að ég myndi festast og að mér hafði verið sýnt hræðilega ljótt mar á stelpu sem hafði fest sig þar. En ég varð að prófa og afleiðingarnar urðu svartur rass og ég gat ekki setið í viku.
En þessi færslu átti nú ekki að vera um mín heimskupör heldur allt annað.
Ég var að koma heim frá fátækrahverfi. Fór með vinkonu foreldra minna, Annetta, því hún vinnur að sjálfboðastarfi í einu af fátækari hverfunum hér. Er með náttúrulækningar þar. Þetta var samt langt langt frá því að vera fátækasta hverfið hérna. Því þangað fer fólk bara alls ekki, og lögreglan varla heldur, því þar er allt morandi í eiturlyfjum, glæpum og morðum. Þótt að auðvitað finnist þar “venjulegt” fólk inná milli. Ég átta mig satt að segja ekki á þvi hvað ég bý nálægt þessu, þ.a eiturlyfjahringjum, morðum, nauðgunum og ofbeldi. Þegar fólk segir mér að ég megi ekki vera úti ein á kvöldin og að ég megi alls ekki hætta mér inn í fátækari hverfin hef ég tekið því rosalega létt. Fer svosem eftir því, en finnst allir hafa óþarfa áhyggjur. “Ekkert kemur fyrir mig”. Ég satt að segja trúi ekki að fólk sé það slæmt í sér að það muni meiða mig eða hvað þá e-ð verra.
Hinsvegar eftir að hafa farið þarna í dag hef ég svolítið breytt um hugsunargang. Ekki það að neitt hafi gerst. Ég fór á þetta heimili þar sem fólk vinnur sjálfboðavinnu. Eyddi tímanum mínum þar í skóla með krökkum á aldrinum 6-10 ára sem eiga í námserfiðleikum. Námserfiðleikar, ég efast um að það sé vandamálið hjá þessum krökkum. Held að það sé bara agaleysi og heimilisaðstæður. Þessir krakkar voru yndislegir, ég elskaði að vera þarna með þeim. Þau kölluðu mig strax Frænku (Tia), kysstu mig og knúsuðu og spurðu endalausra spurninga. Ég fór með þeim í snúsnú, fótbolta og þau lásu fyrir mig og sungu.
En agaleysið. Þvílíkur hávaði, framhleypni, öskur, hlaup og læti. Þau börðu hvort annað til að fá það sem þau vildu, þau öskruðu hvert á annað, þau ulluðu á kennarann þegar tíminn átti að byrja. Það má segja að þar hafi frumskógarlögmálið ríkt.
Þessir krakkar búa allir í hreysum. Húsum sem eru hálfkláruð, hlaðin úr múrsteinum þar sem rafmagn er líkega af skornum skammti sem og vatn. Foreldrar þeirra annaðhvort vinna ekki eða eru þjónustufólk eða vinna við lágmarkslaun (5000 kr. á mánuði). Þannig að þau lifa við engan munað. Annette sagði mér að mörg þeirra lifðu við heimilisofbeldi og væru jafnvel misnotuð af pöbbum sínum. Bæði strákar og stelpur. Sorglegt !
En það sem breytti aðallega hugsunum mínum um að “það komi ekkert fyrir mig, allir eru góðir” voru þessir krakkar. Ekki það að þau hafi verið slæm, alls ekki. Þvert á móti. Heldur var það þekkingarleysið og umburðarleysið sem þau báru með sér. Ég sé það alveg fyrir mér að þeir krakkar sem alast upp við verri aðstæður en þetta, hljóta hvorki menntun né gott uppeldi og þekki ekkert annað en að reyna að lifa af hvað sem á gengur eigi ekki margt gott að gefa af sér. Ekki það að þau séu slæmar persónur, þvi að allir eiga góða persónu að geyma. Heldur að fólk lærir af þvi sem fyrir þeim er haft og þeir sem alast upp við algert virðingar-og skeytingarleysi af hálfu foreldra (vegna margskonar ástæðna), líði kynferðisofbeldi og neyðist til að stela til að fá e-ð að borða þekkja ekki annað. Því miður. Þannig að í raun er það þekkingarleysið, bæði hjá okkur og fólkinu sem býr þar, sem er hættulegt.
Með kenningunni sem ég setti fram hér að ofan vil ég benda á það að þótt að við lærum og lærum í skólum um önnur samfélög, aðra menningu og raunar hvað sem er þá er ekki möguleiki á að við getum skilið það. Bókvitið verður ekki i askana látið og reynslan verður ekki í bækurnar látið. Það er líka langt frá því að ég geti skilið þennan heim sem þetta fólk hrærist í. Ég rétt fæ að stinga nefinu í hús fátæktarinnar og finna lyktina af þvi sem mallar þar inni. En að ég fái að smakka og hvað þá setjast til borðs með heimilisfólkinu er ekki möguleiki. Ég á aldrei eftir að lifa við þessar aðstæður, vona ég nú, og þar af leiðandi mun ég ekki geta skilið þetta fullkomnlega.
Af hverju ber fólk svona mikla virðingu í dag fyrir lögfræðingum, viðskiptafræðingum og öðrum skrifstofublókum ? Af því að þeir þéna vel ? Sveiattan. Mér finnst að tölvupikkerí og málafærslur ætti að vega minna en t.d. störf kennara og lækna. Þekking og heilsa tel ég vera það mikilvægasta sem við eigum. Af hverju lifir fólk við svona bágar aðstæður í dag árið 2005 og raun ber vitni ?
Ég hef líka oft hugsað um hinn típíska efnahyggju-Íslending. Sem fer í menntaskóla, háskóla, giftir sig, eignast 2 börn og fær góða vinnu. Þénar peninga til að fara árlega til útlanda og kaupa stóran jeppa og gott heimabíó í nýja einbýlishúsið. Mér finnst þetta líf líka vera líf þekkingarleysis. Ég er ekki að alhæfa, þvi að auðvitað eru undantekningarnar óteljandi margar. En mér finnst það vera frekar innihaldslaust líf og sjá aðeins fram fyrir tærnar á sér og kynnast ekki þeim óteljandi lystisemdum sem lífið hefur uppá að bjóða.
Ég ætla að fara aftur þangað í skólann að hitta krakkana eftir viku. Taka þá með mér myndir, kort og ýmislegt til að sýna þeim og kenna. Gefa aðeins af mér, þó að mér finnist ég ekki geta gert nógu mikið. Bara að ég hefði vitað um þetta fyrir löngu, þá hefði ég farið þangað hverja viku allan tímann minn hérna.
Fólkið þarna sem vinnur við sjálfboðavinnu er að vinna gott starf. En því miður getur það ekki gefið mikið af sér, því það hefur nóg með að hugsa um sig og sína fjöskyldu. Það er ekki mikið afgangs. En hinsvegar ég, og þið flest heima Íslandi, lifið munaðarlífi og ykkur myndi ekki muna um 1000 kr. á mánuði. Ohh, kannski getið þið ekki keypt ykkur 3 bjóra eða missið af 2 ljósatímum.. Greyin.
Ég skora hér með á ykkur öll sem lesið þetta að láta gott af ykkur leiða. Til eru samtök, ABS hjálparstarf, SOS barnahjálp og UNICEF, sem eru að hjálpa fátækum börnum útí heimi sem eru munaðarlaus eða eiga ekki foreldra sem hafa efni á að senda þau í skóla eða jafnvel mat. En við erum það heppin að við höfum möguleika á að hjálpa þessum börnum. Getum “eignast” okkar eigið barn t.d. í Gíneu sem við borgum fyrir skólagöngu og mat fyrir aðeins 1-3000 kr. á mánuði. Fáum fréttir af þvi og getum verið í sambandi við það, fylgst með þvi vaxa úr grasi. Við erum að hreinlega að bjarga lífi einnar manneskj
Ég trúi ekki að ykkur sé sama um þessi börn og framtíð þeirra. Með því að hjálpa þeim erum við einnig að stuðla að okkur öryggi því með að gefa þeim gott líf í stað þess að þau þurfi að stela og jafnvel beita ofbeldi til að komast af.
Leggjum okkar af mörkum..